Karta di reklamason dibaxu di Chapter 93A na Massachusetts: antis di abri prosesu

Chapter 93A é lei di proteson di konsumidor di Massachusetts. Sekson 2(a) ta deklara ilegal métodus injustu di konkurénsia i atus o prátikas injustu o enganozu na kondusan di kualker komérsiu, M.G.L. c. 93A, § 2. Sekson 9 ta da un konsumidor prejudikadu pa un prátika di es tipu un direitu privadu di ason, ku un kondison na § 9(3). Pelu ménus 30 dia antis di abri ason, un pididu pa skritu di rimédiu debe ser mandadu pa koreiu o entregadu a kualker réu potensial.

Karta ten trés elementu obrigatóriu. E debe identifika reklamanti. E debe diskrebe di forma razoavel atu o prátika injustu o enganozu ki ta invokadu. E debe diskrebe di forma razoavel dánu sufridu, § 9(3). Lei ka ta prescrebe un formuláriu nen un títulu, inbora orientason pa konsumidor di Commonwealth (stadu di Massachusetts) ta fla pa indika rimédiu ki bu sta ta pidi.

Karta ta da negósiu un oportunidadi konkretu pa investiga i rezolve reklamason. E ta kria tanbe un rejistu ki ta konta más tardi, ora ki un tribunal ta avalia un oferta di akordu, danus i onoráriu di advogadu. E ka ta stabelese responsabilidadi simplismenti pamodi kel ki skrebe ta txoma kondúta injustu, ta pidi un reenbolsu o ta menshona danus tripli. Un tribunal inda debe atxa un violason di § 2 i un dánu kauzadu pa el, § 9(1) i (3).

Es gia ta splika ezijénsias i disizons antis di prosesu. Pa un izemplu di redason, uza nos karta di reklamason 93A di Massachusetts fiktísiu ku anotason i respostaseparadu. Izemplu ta ilustra só strutura.

Sekson 9 é kaminhu di konsumidor. E ta kubri kualker pesoa, ki ka é un ku direitu di abri prosesu dibaxu di § 11, ki foi prejudikadu pa un prátika deklaradu ilegal pa § 2 o pa un régra dibaxu del, § 9(1). Konpras pa uzu pesoal, familiar o doméstiku é kazu típiku. Kaminhu kértu ta dipende di partis i di transason, ka di si reklamanti ta ser donu di un kunpanhia.

Sekson 11 é kaminhu di negósiu. E ta kubri kualker pesoa ki ta atua na komérsiu i ki ta sufri un perda di dinheru o di propriedadi, M.G.L. c. 93A, § 11. Perda debe rezulta di un métodu injustu di konkurénsia o di un atu injustu o enganozu di otu negósiu. Un negósiu ki inda ka perde dinheru inda podi pidi un injunson (orden di tribunal) si prátika podi kauza un perda di es tipu.

Testu di § 11 ka ten ninhun ezijénsia di karta antis di prosesu. En vez di kel-la, e ta dexa réu aprizenta un oferta di akordu pa skritu pa danus simples djuntu ku se resposta (answer). Si reklamanti rejeita es oferta i tribunal atxa-l razoavel en relason a dánu realmenti sufridu, tribunal ka podi da más ki danus simples. Un negósiu inda podi manda un karta purmeru, i un kontratu podi eziji avizu.

Un reklamason dibaxu di § 11 ta eziji tanbe ma asons i transasons en kauza kontise prinsipalmenti i substansialmenti dentu di Massachusetts. Lei ta poi ónus di prova kontráriu na pesoa ki ta fla ma es ka kontise la. Kel-li é un kestan separadu di exeson di karta di § 9 pa lugar di negósiu o bens di un réu. Pa disputas di negósiu, kumesa ku nos gia di Chapter 93A § 11 pa disputas di negósiu na Massachusetts i ku nos pájina di prosesu di negósiu.

Komérsiu (trade and commerce) sta difinidu di forma largu na § 1(b). E ta inklui publisidadi, oferta pa venda, aluger o arendamentu, i venda, aluger, arendamentu o distribuison di kualker sirvisu i kualker propriedadi, tanjível o intanjível. Definison ta abranji komérsiu ki ta afeta diretamenti o indiretamenti pesoas di Massachusetts. Un pesoa ta inklui pesoas natural, korporason, trust, sosiedadi i asosiason, § 1(a).

Lei ka ta difini injustu o enganozu. Sekson 2(b) ta manda tribunais guia-s pa interpretasons ki Federal Trade Commission i tribunais federal ta da a sekson 5(a)(1) di Federal Trade Commission Act. Sekson 2(c) ta dexa Attorney General (AG, Prokurador Jeral) emiti regulamentus interpretativu. Regulamentu jeral di Attorney General, 940 CMR 3.00, ta trata di diskrison falsu di produtu i otus prátika. Identifika un regulamentu relevanti ta djuda, ma e ka ta tira nesesidadi di prova kauzalidadi i dánu.

Sekson 3 ta izenta transasons o asons ki ta permitidu di otu forma dibaxu di leis administradu pa un konsedju o ofisial regulador ki ta atua ku autoridadi legal di Commonwealth o di Stadus Unidus. Ónus di prova un izenson sta na pesoa ki ta invoka-l, § 3. Un konsumidor ka mesti sgota rimédius administrativu antis di abri prosesu, § 9(6).

Un produtu dizapontanti, un dizakordu sobri un fatura o un sirvisu ki ka da kértu ka ta stabelese un violason simplismenti pamodi e sta diskritu na un karta. Identifika kuzé ki foi afirmadu, omitidu o fetu, pamodi bu ta defende ma el éra injustu o enganozu, i modi ki e prejudika-bu. Un anúnsiu ki ta diskrebe un objetu di kaza suma nobu, sigidu pa entrega di un uzadu, ta lebanta kestons diferenti di un disputa sobri si un produtu diskritu korétamenti ta bale se presu.

Nuklu di lei é un pididu pa skritu di rimédiu ki ta identifika reklamanti i ki ta diskrebe di forma razoavel kondúta injustu o enganozu i dánu, § 9(3). Lista ta djunta es ezijénsia ku orientason di Commonwealth sobri karta di reklamason di 30 dia. E ka é un formuláriu obrigatóriu.

Ka bu sukundi transason dibaxu di pájinas di akuzason nen bu kola dispozisons legal ki ka ten ligason ku prubléma. Un leitor debe konsigi sabe kenha ki sta ta reklama, ki kondúta ki sta kontestadu, ki dánu ki sta reklamadu i ki soluson ki sta pididu. Lé versan final djuntu ku prova i separa kuzé ki bu odja di kuzé ki bu ta suponi.

Sekson 9(3) ta fla ma pididu pa skritu debe ser mandadu pa koreiu o entregadu a kualker réu potensial. Guarda karta asinadu, anexus i prova di data di envio o di entrega. Orientason di Commonwealth ta rekomenda koreiu sertifikadu, ku avizu di resebimentu, djuntu ku un kópia pa koreiu normal, pa bu ten prova di entrega. Koreiu sertifikadu é un rekomendason; lei ta fla mandadu pa koreiu o entregadu. Ka bu pensa ma un email o un formuláriu na internet ta kunpri-l.

Si várius réu potensial sta envolvidu, avalia ezijénsia di karta pa kada un. Un karta pa vendedor ka ta stabelese ma un fabrikanti o un kunpanhia di finansiamentu resebe avizu ezijidu.

Lei ta lista dos situason undi ka ta ezijidu ninhun karta, § 9(3). Purmeru é un reklamason aprizentadu suma reconvenson (counterclaim) o cross-claim, pur izemplu ora ki un negósiu ta poi-bu prosesu i bu ta responde ku un reklamason 93A. Sigundu é un réu potensial ki ka ta manti un lugar di negósiu o ka ta manti bens dentu di Commonwealth. Palavra é o; ka bu riskrebe-l suma un régra ki ta eziji ma anbus sta auzenti. Investiga antis di konfia nel, pamodi un enderesu di fora di stadu sozinhu ka ta responde kestan.

Un réu izentu di ezijénsia di karta ka sta ezkluidu di mekanizmu di akordu. Sekson 9(3) ta dexa es réu faze un oferta pa skritu di rimédiu i dipozita oferta rejeitadu na tribunal logu ki posivel dipos di avizu di ason. Orientason di stadu ta djunta ma karta ta ezijidu kualker ki seja tribunal ki bu planeia uza, inkluindu Housing Court (tribunal di abitason) i small claims (pikenu reklamason).

Finalmenti, marka dos data separadu na kalendáriu. Un é fin di periodu di 30 dia dipos di envio o entrega. Otu é prazu di prescrison. Dibaxu di M.G.L. c. 260, § 5A, un ason dibaxu di Chapter 93A debe kumesa dentu di kuatu anu dipos di kauza di ason nase. Nada na es sekson ka ta fla ma un karta di reklamason o mediason ta prolonga prazu.

Sekuénsia li di baxu ta sigi lei. Kes 30 dia ta konta dizdi envio o entrega di karta, ka dizdi data ki bu skrebe-l.

Periodu di spera ka é prazu pa resposta na prosesu; logu ki un keixa ta notifikadu, régras di tribunal separadu ta aplika.

Ka bu rejeita un oferta só pamodi e é más pikenu ki karta. Dibaxu di § 9(3), un réu podi faze un oferta di akordu pa skritu dentu di 30 dia di envio o entrega di karta. Si oferta ta rejeitadu, réu podi aprizenta-l, ku un deklarason juramentadu (affidavit) sobri rejeison, na kualker ason más tardi. Si tribunal atxa ma rimédiu oferesidu éra razoavel en relason a dánu realmenti sufridu, rikuperason ta limitadu a rimédiu oferesidu. Montanti pididu na karta ka ta disidi razoabilidadi; dánu é ki ta disidi.

Sekson 9(4) ta proibi separadamenti rikuperason di onoráriu di advogadu i kustas fetu dipos di rejeison di un oferta di akordu pa skritu razoavel fetu dentu di 30 dia di envio o entrega di karta. Ka tudu oferta rejeitadu ki ta elimina onoráriu, i un negósiu ka podi kria proteson só pamodi e ta txoma se propósta razoavel. Momentu, termus, dánu i konkluzons di tribunal tudu ta konta.

Lé propósta interu: termus di pagamentu o di konsertu, arranju di devolvison, release (kitason), prazus i kondisons. Purgunta si e ta trata di dánu dokumentadu, i prizerva envelopi o transmison. Un konfirmason o un pididu di dokumentus ka é nesesariamenti un oferta di akordu. Advogadu podi konpara oferta ku prova antis di bu aseita, rejeita o faze kontrapropósta.

Si tribunal disidi a favor di konsumidor i ninhun oferta razoavel ka ta limita rikuperason, § 9(3) ta fixa medida. Rikuperason é montanti di danus real o $25, kal ki é más altu. Tribunal ta da ti trés bes, ma ka ménus di dos bes, es montanti ku un di dos konkluzon. Purmeru é ma uzu di atu o prátika éra un violason intensional o konsienti di § 2. Sigundu é ma rekuza di da rimédiu dipos di karta foi fetu di má fé, ku konhesimentu o razon pa sabe ma prátika viola § 2.

Montanti multiplikadu é julgamentu na tudu reklamason ki ta nase di mésmu transason o okorénsia di baze, kualker ki seja siguru, § 9(3). Tribunal ta da tanbe kualker otu rimédiu di ekidadi, inkluindu un injunson, ki e atxa nesesáriu i apropriadu.

Sekson 9(4) ta djunta onoráriu di advogadu. Si tribunal atxa un violason di § 2, reklamanti ta resebe onoráriu razoavel di advogadu i kustas, kualker ki seja valor en disputa. Exeson é onoráriu i kustas fetu dipos di rejeison di un oferta razoavel pa skritu fetu dentu di janela di 30 dia.

Sekson 11 ten se própi fórmula pa reklamason di negósiu: danus real, o dos a trés bes es montanti pa un violason intensional o konsienti. Réu podi oferese danus simples djuntu ku se resposta, i onoráriu razoavel di advogadu i kustas ta sigi un konkluzon di violason. Ka bu leba régras di karta di § 9 nen mínimu di $25 pa un reklamason di § 11.

Danus tripli ka é un konsekuénsia automátiku di un karta, di un reenbolsu rekuzadu o di un resposta ki ka bem. Un tribunal debe atxa fundamentus di lei.

Rejistra kantu ki karta foi mandadu o entregadu, pamodi janela di 30 dia pa un oferta pa skritu ta konta dizdi es data, § 9(3). Manda karta rapidamenti pa pesoa responsavel pa responde, prizerva anúnsiu, rejistus di venda, kontratu i mensajen, i konpara alegasons ku prova.

Konsidera un oferta di akordu pa skritu dentu di kes 30 dia ora ki fatus ta sustenta un. Un oferta razoavel, si rejeitadu, podi limita rikuperason a kuzé ki foi oferesidu i korta onoráriu di advogadu fetu dipos di rejeison, § 9(3) i (4). Simplismenti konfirma resebimentu di karta ka ta kria es proteson. Oferta debe ser pa skritu, spesífiku sobri rimédiu, i mandadu di un forma ki bu podi prova.

Ignora karta tanbe é un eru, ma silénsiu ka ta produzi, pa si só, un julgamentu o danus tripli automátiku. Un rekuza fetu di má fé, ku konhesimentu o razon pa sabe ma prátika viola § 2, é un di dos fundamentu pa danus multiplikadu. Un resposta ki ta splika un pozison di boa fé ta bale pena skrebe mésmu ora ki ka ta fetu ninhun oferta.

Un resposta útil ta splika pozison di negósiu i ta trata di dánu reklamadu sen inventa fatus nen promete algun kuza ki negósiu ka podi kunpri. Nos skema di resposta di destinatáriu fiktísiu ta mostra asuntus pa investiga. Si disputa é entri dos negósiu, régras di karta di § 9 ka ta aplika, ma un reklamason di § 11 inda podi sigi. Nos gia di sekson 11 di Massachusetts ta kubri oferta di danus simples djuntu ku resposta.

Un izemplu é útil pa strutura i pa más nada. Nos artigu konplementar, izemplu di karta di reklamason 93A di Massachusetts i resposta, ta splika pasu a pasu un konpra fiktísiu di mobília di kaza. E ta mostra títulu ki ta dexa klaru natureza di pididu dibaxu di Chapter 93A i parágrafu ki ta konpara diskrison anunsiadu ku objetu entregadu. Dipos e ta mostra parágrafu di perda ki ta liga dánu a es diskrison, i parágrafu di rimédiu ki un remetenti real debe konklui. E ta inklui tanbe un resposta fiktísiu di destinatáriu. pájina di karta di reklamason di 30 dia di Commonwealth ta oferese se própi formuláriu kurtu. Ninhun di es ka ta substitui kestan ki ta ben purmeru: si § 9 ta aplika a bu transason.

Tribunais posivel ta inklui District Court, Boston Municipal Court i Superior Court. Tribunal kértu ta dipende di reklamason i di rimédiu. Dibaxu di § 9(1), un ason di konsumidor pa danus i rimédiu di ekidadi, inkluindu un injunson, ta abertu na Superior Court o, konforme c. 185C, § 3, na Housing Court.

Dibaxu di § 9(3A), un konsumidor podi aprizenta un reklamason di § 9 na un District Court só pa danus monetáriu. Kes danus podi inklui danus dobru o tripli, onoráriu di advogadu i kustas, i dispozisons di karta i di oferta di § 9(3) ta aplika. Reklamason na District Court ka ta kria direitu a rimédiu di ekidadi nen a ason koletivu (class action).

Small claims é un prosedimentu dentu di departamentus di District Court i di Boston Municipal Court, M.G.L. c. 218, § 21. E ta kubri reklamason di natureza kontratual o di responsabilidadi sivil (tort), exetu kalúnia i difamason, undi autor ta reklama ka más di $7,000. Limiti ta aplika mésmu si un tribunal podi da danus dobru o tripli dibaxu di otu lei. Venue (lokal di prosesu) é distritu judisial undi autor o réu ta mora o ten un lugar abitual di negósiu. Commonwealth ta txoma small claims opson ménus karu pa reklamason ménus di $7,000, i karta di reklamason inda ta ezijidu. Nos gia di small claims na Massachusetts pa un fatura ki ka pagu ta splika prosedimentu di Statement of Claim and Notice.

Pa orientason, djobi nos gia di Boston Municipal Court, gia di Fall River District Court i gia di Bristol County Superior Court. Un gia di tribunal ka é un disizon ma bu kazu ta pertense la. Nos prátika di proteson di konsumidor ta trata di disputas di konsumidor na Massachusetts, i pájina di disputas di kontratu ta splika reklamasons di kontratu ligadu.

Leis ta kontrola undi un gia públiku ta simplifika un régra.